واسيلى ولاديميروويچ بارتولد ( مترجم : كريم كشاورز )

701

تركستان نامه ( تركستان در عهد هجوم مغول ) ( فارسى )

كه اهالى شهر را هواخواه خويش ساخت و بسوى خود جلب كرد . بطورى كه از سخنان سمعانى برمىآيد ، وى در ضمن پيشرفت بعدى خويش شهر ربنجن را ويران ساخت ( رجوع شود به ماقبل ص 236 - 234 ) . لشكريان فريقين در دو كرانهء رود زرافشان روبروى يكديگر قرار گرفتند . ايلك تركمن چون از برترى نيروى خوارزمشاه اطمينان حاصل كرد از پيكار سر باز زد و صلح طلب كرد و به ميانجيگرى ائمه و علماى سمرقند متوسل شد . خوارزمشاه به صلح رضا داد و شرط كرد كه اميران قرلغان با احترام تمام در مشاغل خويش ابقاء شوند . و پس از آن به خوارزم بازگشت . داستان ديگرى دربارهء تصادم ميان خان و قرلغان ، از ابن اثير « 1 » در دست است . وى به خطا اين واقعه را به سال 559 هجرى ( 1164 ميلادى ) مربوط مىداند . و حال آنكه بنا به اطلاعات سكه‌شناسى « 2 » در آن تاريخ قليچ طمغاج خان مسعود فرزند جمال الدين سلطنت مىكرده . شاه قراختائيان از خان خواست تا قرلغان را مجبور كند از نواحى بخارا و سمرقند دور شده به كاشغر روند ، و در آنجا سلاح با خود حمل نكنند و به كشاورزى و يا كار ديگرى پردازند . خان خواست ايشان را به قرلغان ابلاغ كرد و در اجراى آن اصرار ورزيد . قرلغان در پاسخ قيام كردند و دستجات جنگى ايشان به يكديگر پيوسته به طرف بخارا حركت كردند . محمد رئيس بخارا كه پسر عمر مقتول به سال 536 هجرى بوده ، در اين باره خان را مطلع ساخته خواهش كرد كه با لشكر خويش به قرلغان حمله كند و پيش از آنكه ايشان فرصت يافته آن سرزمين را غارت و

--> ( 1 ) - چاپ تورنبرگ ، XI ، 205 . ( 2 ) - . 734 . nzen » S ؟ ber die Mu ؟ Dorn , « u ماركوف ، « فهرست تملكات » ، ص 278 .